Jos

Sjamanisme is de oudste spirituele stroming in de wereld. Het is beslist geen religie maar een manier van omgaan met de mens en zijn omgeving die recht doet aan al het leven op aarde.
Ik ben van het jaar 1952 en mijn ontmoeting met sjamanisme begint in 1995. Ik ben dus 43 als ik tijdens een workshop ergens datzelfde jaar een folder in mijn handen geduwd krijg met de woorden: ‘dit is iets voor jou.’ Ik las het globaal door, zag dat het met indianen had te maken en dacht: ‘denk het niet.’ 

Ik had toen al een heel leven achter de rug met werken in de verpleging, daarna bij een atelier voor toegepaste kunst, vervolgens Nederlands studeren en bij de overheid werken als redacteur/journalist. Na zes jaar bij de overheid te hebben gewerkt en nadat ik daar alles had gezien, begon ik in 1992 een eigen tekstbureau met de slogan, geleend van Horatius, ‘Scribendi recte sapere est principium et fons’. (Verstandig denken is oorzaak en bron van goed schrijven.) En daar was ik destijds, en dat foldertje in handen kreeg, volop mee bezig: verstandig denken. Indianen pasten daar niet zo goed bij. Een paar weken later kreeg ik de inschrijfformulieren van de School voor Sjamanisme toegestuurd. Diezelfde persoon die mij het foldertje had gegeven had mijn naam en adres doorgegeven. Na een wat zorgvuldigere bestudering besloot ik er een intakegesprek aan te wagen. En daarmee begon een nieuwe reis. Het werd een reis naar mijn ziel en een reis naar mijn hart. Dat was niet makkelijk, want niet alles van de ziel is makkelijk en niet alles van het hart gaat zomaar open.

Ik ben tien jaar verbonden geweest aan de School voor Sjamanisme, waarvan vier jaar als voorzitter. Roelien de Lange en Frans Scheerder, de oprichters van deze school, zijn mijn belangrijkste leraren. Via hen en via de lessen en ontmoetingen met indiaanse medicijnmensen, vond ik het werkelijke contact terug met mezelf, de natuur, en net zo belangrijk; de verbondenheid met de wereld waarin wij leven. Ik maak daar deel van uit en als ik een oordeel over die wereld heb, dan zal ik eerst bij mezelf te rade moeten gaan hoe en op wat voor manier ik aan die wereld deelneem. Hoe ik mij beweeg in die wereld, zo zal de wereld om mij heen bewegen. Met andere woorden: als ik me afsluit zal alles zich afsluiten naar mij. Als ik de wereld met zachtheid en begrip tegemoet treed, zal er in mijn directe omgeving een wereld met zachtheid en begrip ontstaan. Die zachtheid leven vanuit je hart is – nogmaals – geen makkelijke opgave in een wereld die vaak tegengesteld is aan zachtheid en begrip. Maar het is de enige weg naar vrede.

 

Over mij als sjamaan

Er zijn geruststellende sjamanen en onrustbarende sjamanen. Ik behoor niet tot de eerste categorie.  Ik ben van het laatste. Als je de weg van het hart wilt volgen dan loopt die weg in de eerste plaats via jezelf en alles wat je bij je draagt. Dit betekent alles aankijken, inclusief de pijn die je bij je draagt. En dat kan onrustbarend zijn, want pijn gaan we allemaal het liefst uit de weg. Maar zoals je waarschijnlijk wel weet kan dat niet. Hoe diep je het ook hebt weggestopt, het zal altijd een uitweg vinden. Dus wat je ook komt doen bij ons, het zal naast de technieken die je leert ook gaan over je frustraties en pijn. En die kunnen je uiteindelijk brengen naar vrede met jezelf.

Persoonlijke crises ondergaan en deze overwinnen is een specifiek sjamanistisch thema. Dit wordt ook wel ‘de dood van de sjamaan’ genoemd. Het is in overdrachtelijke zin het afleggen van je oude indentiteit of loslaten van wat je niet meer nodig hebt. Via de sjamanistische technieken waarmee ik je in contact breng wordt dit proces op gang gebracht. Ik doe dus niet aan het plakken van pleisters. Ik maak open wat in jezelf dicht zit en waar je vaak uit jezelf niet aan durft te komen. Daar heb je – zoals ik uit eigen ervaring weet – hulp bij nodig. Wie een stap verder wil zetten zal uit de oude kaders moet stappen.  

Sjamanen dienen een hoge graad van integriteit en standvastigheid te hebben om aan de eisen van hun taken te kunnen voldoen. Geestelijk en fysiek lijden – al dan niet opzettelijk verzoorzaakt – is altijd onderdeel van de training van een sjamaan. Om standvastigheid, een verlichte identiteit te toetsen, ondergaan sjamanen psychisch en fysiek moeilijke uitdagingen, waarvan je afzonderen in de natuur (vision quest) en zonnedans er enkele zijn. In die zin passen sjamanen in de rol van de ‘gewonde heler’.